مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)
203
گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)
بينوماش « 1 » و كدو دادن « 2 » و آب انار ترش و شيرين مكيدن . و تخم خربزه « 3 » با گلاب طلى بايد « 4 » كردن « 5 » . باب پنجاه و پنجم « 6 » : در حصبه و آبله و « 7 » گوك « 8 » علاج حصبه و آبله : جلاب عناب و نبات و شفترك « 9 » بايد « 10 » دادن « 11 » و طبع را بسته داشتن و نگذاشتن « 12 » و غذا از جو و « 13 » كشكاب و عناب و بينو سرخ « 14 » دادن « 15 » و شفترك در جامه و « 16 » خوابگاه « 17 » پراكندن . علاج گوك : مطبوخ افتيمون و ايارهء لوغاذيا « 18 » و اياره روبس « 19 » بايد « 20 » دادن « 21 » . و مرهم « 22 » زنگار طلى گوك بايد « 23 » كردن « 24 » .
--> ( 1 ) . س : بنوماش . ( 2 ) . ل : دهند . ( 3 ) . ل : خربزه . ( 4 ) . ل : بدن . ( 5 ) . ل : كند و اللّه اعلم ؛ م : - باب پنجاه و چهارم . . . بايد كردن . ( 6 ) . س : - پنجاه و پنجم ؛ م : پنجاه و چهارم از مقالهء دوم . ( 7 ) . م : - و . ( 8 ) . گوك : دانههاى سخت كه در اعضاء به هم رسد و درد نمىكند و عربان ثولول خوانندش ، آزخ ، زگيل ، زخ ، آژخ ، بالو ، پالو ، گندمه و گوكه . ( لغتنامه ) ؛ م : كودك . ( 9 ) . شفترك : به كسر اول و فتح تا ، رستنىاى باشد كه علف شتر شود و آن را خاكشى گويند و به عربى خمخم خوانند . ( برهان قاطع ) ؛ س : شترك بر سر كرده باز خورد . ( 10 ) . ل : - بايد . ( 11 ) . ل : دهند ؛ س : - بايد دادن . ( 12 ) . ل : نگذارد ؛ م : نگه داشتن . ( 13 ) . س : - از جو و ؛ م : - جو و . ( 14 ) . س و م : بنوسرخ . ( 15 ) . ل : دهند . ( 16 ) . س : - جامه و ؛ م : - و . ( 17 ) . م : خواب . ( 18 ) . ل : لوغاديا ؛ م : لوقاديا . ( 19 ) . م : روفسين ؛ روفس : به ضم اول و ثالث از مردم افسوس ، عالم تشريح و پزشك يونانى كه به اقوى احتمالى در حدود اواخر قرن اول و اوايل قرن دوم ميلادى مىزيسته و از زندگى او اطلاعى در دست نيست ولى آثار متعدد از او موجود است . در تاريخ الحكماى قفطى شرحى در باب او آمده است . ( حواشى برهان قاطع ) ، اين اياره احتمالا منسوب به اوست . ( ر . ك : كتاب الفهرست ، ص 350 ) . ( 20 ) . ل : - بايد . ( 21 ) . ل : دهند . ( 22 ) . م : زنگارى . ( 23 ) . ل : - بايد . ( 24 ) . ل : كنند و اللّه اعلم ؛ م : + و سبب حصف شورى عرق باشد و ناشستن بدن و ترك حمام كردن يا در هواى گرم حركت ناكردن . علاج استفراغ صفرا بايد كردن به مطبوخ فاكهه و ورق گل و تمر هندى و سكنجبين ساده و در -